Hoe transformeer je van gemeenteraadslid naar wethouder?

Je was raadslid, maar na de laatste verkiezingen ben je wethouder geworden. 

Je zit nu in het college en dat blijkt een hele andere baan te zijn. In sommige steden krijg je ook een hele ondersteuning achter je. Met een secretaresse of een bestuursadviseur, soms zelfs een chauffeur. Het is echt heel anders dan toen je raadslid was. Misschien heb je wel een hele nieuwe garderobe aangeschaft. Maar de transformatie van je rol als raadslid naar je rol als wethouder is eigenlijk nog iets heel anders, daar komt heel wat meer bij kijken dan een nieuwe garderobe, al is dat natuurlijk een goed begin.

Zeker als je vanuit de oppositie wethouder wordt zul je even moeten wennen. Van oppositie naar coalitie, dat is al een transformatie en dan ook nog van raadslid naar wethouder. We merken vaak bij nieuwe wethouders dat ze nog een beetje onzeker zijn in hun rol. Dat ze wel weten DAT er verschil is tussen een raadslid en een wethouder, maar dat ze niet weten WAT het verschil is. Dan ligt het op de loer om terug te grijpen op dat wat je gewend bent. Je oude gedrag, je oude manier van werken. Het grootste gevaar als je niet precies weet wat je als wethouder moet doen, is dat je een wethouder gaat spelen. In plaats van dat je zelf gaat uitvinden wat voor wethouder jij bent. Maar hoe doe je dat nou? Daar gaat deze blog over.

Het eerste wat je moet doen is je afvragen: ‘wat is de rol eigenlijk van een wethouder? En waar is een college toe op aarde?’ Want als je ineens wethouder bent, dan zal je merken dat er veel meer speelt, qua dossiers en vraagstukken dan je misschien als raadslid dacht. Of had gezien. 

Vanaf moment één ben je de wethouder, je bent nog maar net geïnstalleerd en opeens kijkt de hele ambtelijke organisatie en de raad naar jou van: ‘kom maar met je antwoorden en zeg maar wat de bedoeling is’. Terwijl je misschien zelf denkt: ‘ik moet eerst eens even inwerken en inlezen. Geen idee nog.’ Dus het is heel logisch dat het niet zo makkelijk is om die transformatie te maken.

Herken je dit? We hebben wel een paar tips voor je. Over de rol van de wethouder en over de rol van het college in het geheel. Het gaat niet meer om je mening of standpunt als wethouder. Iets anders is nu de bedoeling. Je moet namelijk als college tot bepaalde keuzes komen. Of tot een besluit komen waar vervolgens de raad zich over kan buigen, zoals jij dat vroeger ook deed. De collegeleden zijn dus je vriendjes en vriendinnetjes, daar moet je het samen mee doen vier jaar lang. Eén wethouder bestaat niet, je neemt het besluit als gehele college. Dus dat is ook je werk, zorgen dat er een besluit komt te liggen van het gehele college. Vraag je bij de stukken die je ter besluitvorming doorstuurt naar het college dan ook altijd af: wat is nog nodig voor mijn collega’s om dit voorstel te steunen? Soms is er iets dat in de tekst moet worden veranderd, soms vergt het even afstemming met een wethouder die het onderwerp ook belangrijk vindt. 

Een andere tip is: waar het in de raad vaak gaat om het laten zien van de politieke verschillen door de tegenstellingen op te zoeken, gaat het in een college veel meer over het laten zien wat jullie bindt. Én dat ook uitdragen. Het college is verantwoordelijk voor het vertellen van het grotere verhaal. ‘Waar moet het heen met deze gemeente?’

En een tip: in ieder geval is het coalitieakkoord dat jullie als opdracht hebben meegekregen een heel mooi houvast. Je hoeft niet wéér opnieuw van alles uit te gaan vinden. Er zijn al verkiezingen geweest, er zijn al campagnes geweest, er hebben al verkiezingsprogramma’s gelegen, er is al een coalitieakkoord uitgekomen of een raadsprogramma. En dat is waar je de komende jaren mee aan de slag gaat, dus hou dat vast.

Doe er je voordeel mee!